سامانه دستگاه های نظارتی
1- ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ارﺗﺒﺎط ﻣﺮدم و دوﻟﺖ(ﺳﺎﻣﺪ)
برای سامانه الکترونیک ارتباط مردم و دولت اهدافی چون ارتقاء سطح پاسخگویی دستگاه‌های اجرایی به مردم، افزایش میزان رضایتمندی مردم از خدمات عمومی دولت، توسعه و بهبود استانداردهای ارائه خدمات، ایجاد بستر مناسب برای تعامل آسان مردم و دولت، تسریع در انتقال مشکلات و نظرات مردمی به مراجع مربوطه، پاسخگویی سریع و رسیدگی موثر به تقاضای مردم و احقاق حقوق آنها، افزایش نظارت مردمی بر نحوه ارائه خدمات دولتی و سیاست گذاری بر کاهش عوامل بروز نارضایتی از طریق مستندسازی، طبقه بندی و اولویت بندی مکاتبات واصله، در نظر گرفته شده است.
این سیستم در عین حال باعث برخی مسائل دیگر می شود که از جمله آنها می توان به پاسخگویی مطلوب و سازماندهی شده در قالب ارائه گزارشات لازم برای اعلام به مردم اعم از اعلام وصول و اطلاع از فرآیندها و مراحل پیگیری و اعلام نتیجه به متقاضیان، تهیه گزارشات زمان بندی شده و موردی به دستگاه ها، مراکز و دفاتر در سطوح مختلف تقسیمات کشوری و ارائه انواع آمارهای مورد نیاز دستگاه‌ها، مراکز، واحدها و ادارات و تهیه گزارشات مناسب برای مخاطبان خاص همچون رئیس جمهور و نمایندگان ملت در قوه مقننه، اشاره کرد.
برای ارتباط مردم با سامانه الکترونیک دولت، همه ابزارهای ارتباطی روز دنیا از جمله تلفن (شماره ۱۱۱ به عنوان سرشاخه ارتباطی) و همچنین نمابر، پیام کوتاه (SMS)، اینترنت شامل ایمیل و سایت اطلاع رسانی سامانه به آدرس www.111.ir و در صورت عدم دسترسی افراد به این ابزارها، سیستم مکاتبه یا مراجعه در نظر گرفته شده است.
بر اساس تعریف مسئولان سازمان پروژه طرح سامد، شماره تلفن ۱۱۱ سرشاخه اصلی سامانه های الکترونیک ارتباط مردم و دولت است و این ابزار به نحوی طراحی شده که هر فرد از هر نقطه از کشوربدون کد با این شماره تماس بگیرد، به طور اتوماتیک به سایت پاسخگویی سامد استان مربوطه متصل می شود.
از آنجا که اطلاعات شخصی افراد و دستگاه‌ها جزء اسرار است و برای جلوگیری از خروج و سوء استفاده از این اطلاعات باید محیطی امن ایجاد شود، مسئولان پروژه سامد تلاش کرده اند در ایجاد این سامانه، مباحث امنیتی لازم را در حد قابل قبولی رعایت کرده و با استفاده از امور و ابزار فنی روز، حفاظت از داده‌ها و اطلاعات تجمیع شده در مجموعه را تضمین کنند و از این رو، مردم می توانند با اطمینان اطلاعات خود را به سیستم ارائه کنند.
بعد از هر تماس تلفنی، کد رهگیری به شماره همراه فرد تماس گیرنده برای پیگیری درخواست یا شکایت خود ارسال می شود و متقاضی با ورود به سامانه 111 و یا تماس با شماره 111 می تواند از روند پیگیری درخواست یا شکایت خود مطلع شود.
2- ﺳﺠﺎم؛ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﺟﺎﻣﻊ ارﺗﺒﺎط ﻣﺮدﻣﻰ ﻗﻮه ﻗﻀﺎﻳﻴﻪ
قوه قضاییه در راستای گسترش مشارکت مردمی در پیشگیری از وقوع جرم، مقابله با فساد، تخلفات و آسیب‌های اجتماعی، «سامانه جامع ارتباط مردمی (سجام)» به نشانی اینترنتی https://sajam.eadl.ir/ را راه‌اندازی کرده است. این سامانه بستری برای دریافت گزارش‌ها، اطلاعات و مشاهدات مردمی در زمینه جرایم، تخلفات، فساد اداری، آسیب‌های اجتماعی و سایر موارد مرتبط فراهم می‌کند.
از طریق سامانه سجام، شهروندان می‌توانند گزارش‌های خود را به صورت محرمانه ثبت کرده و با دریافت کد رهگیری، روند رسیدگی به گزارش را پیگیری کنند. همچنین امکان ارسال برخی گزارش‌ها بدون افشای هویت گزارش‌دهنده نیز فراهم شده است.
این سامانه و تحت نظارت معاونت پیشگیریاز وقوع جرم قوه قضاییه قرار دارد و با هدف پیشگیری از تخلفات و جرایم با اتکا به مشارکت عمومی افراد جامعه راه‌اندازی شده است.
کاربران پس از ورود به سامانه سجام قوه قضاییه امکان ثبت‌نام و یا ثبت گزارش بدون ثبت‌نام را دارند. همکاری با سامانه جامع ارتباط مردمی به دو صورت ممکن است:
۱– مراجعه به سامانه سجام، بدون نیاز به وارد کردن اطلاعات شخصی و عضویت، و صرفا ثبت گزارش در رابطه با جرم و پیشگیری از طیف وسیعی از جرایم مختلف مانند: جرایم و تخلفات حوزه بهداشت و درمان، جرایم و تخلفات بورسی، پیشگیری از جرایم و تخلفات انتخاباتی، آسیب‌ها و جرایم محیط کار و کسب‌وکارهای الکترونیک دارای نماد الکترونیک، پیشگیری از جرایم امنیتی و نظامی، مفاسد اداری و اقتصادی و …
۲– چنانچه فردی مایل به عضویت در این سامانه و ارائه گزارش به عنوان همکار در سامانه باشد، می‌تواند با ثبت اطلاعات شخصی و عضویت در این سایت و پس از انجام مراحل احراز هویت و تایید صلاحیت، همکاری با این سامانه را رسما آغاز کند.
3- ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ رﺳﻴﺪﮔﻰ ﺑﻪ ﺛﺒﺖ ﺷﻜﺎﻳﺎت ﻣﺮدﻣﻰ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺎزرﺳﻰ ﻛﻞ ﻛﺸﻮر
سامانه رسیدگی به ثبت شکایات مردمی بازرسی کل کشور به نشانی136.ir درگاه الکترونیکی سازمان بازرسی کل کشور برای دریافت شکایات، گزارش ها و اعلام موارد فساد و تخلف در دستگاه های اجرایی است. این سامانه با هدف تسهیل ارتباط شهروندان با سازمان بازرسی راه اندازی شده و امکان ثبت درخواست ها و گزارش های مردمی را به صورت غیرحضوری فراهم می کند.
طبق بند «الف» ماده (2) قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور، همه وزارتخانهها، ادارات و امور اداری و مالی قوه قضاییه، نیروهای نظامی و انتظامی، مؤسسات و شرکتهای دولتی و شهرداری‌ها و دفاتر اسناد رسمی و نهادهای انقلابی و مؤسسات عام‌المنفعه و کلیه سازمان‌هایی که همه یا بخشی از سرمایه یا سهامشان دولتی است، زیر نظر بازرسی سازمان قرار دارندچنانچه اشخاص از نحوه ارائه خدمات وزارتخانه، اداره، شرکت دولتی یا موسسه مأمور به خدمت عمومی در زمینه‌های نقض قوانین، عدم انجام وظیفه، اطاله رسیدگی، عدم پاسخگویی یا ضعف در ارائه خدمات شکایتی داشته و شخصا ذینفع آن بوده و از این سازمان خواهان رسیدگی برای احقاق حق خود باشند و یا به عنوان یک شهروند آگاه با حس مسئولیت اجتماعی از سوء جریان اداری نظیر تضییع اموال عمومی، دولتی، منابع طبیعی و محیط زیست، وجود فساد و جرم و یا دیگر تخلفات اداری اطلاعاتی دارند، می‌توانند شکایت و یا اطلاعات خود از این گونه سو جریانات را به سامانه رسیدگی به شکایات و اعلامات سازمان بازرسی کل کشور به صورت تلفنی از طریق شماره (136)، سایت اینترنتی سازمان به نشانی درگاه اینترنتی 136.ir، نامه های پستی مردمی، مراجعه حضوری ارسال نمایند تا وفق مقررات به آن رسیدگی شود.
طبق ماده (12) آیین‌نامه اجرایی قانون تشکیل سازمان بازرسی، شکایت باید:
- هویت و نشانی شاکی (نام و نام‌خانوادگی، شماره ملی، کدپستی)،
- امضاء یا احراز هویت الکترونیک باشد،
- دلایل مستند و مستدل (اسناد پیوست).
در صورت نبود موارد اول و دوم شکایت ثبت نخواهد شد همچنین درصورتی که شهروند مورد سوم را به هنگام ثبت شکایت وارد نکند، سامانه ظرف ۱۰ روز از طریق پیامک یا ایمیل به شاکی اخطار می‌دهد تا نقص را رفع و مدارک را تکمیل کند؛ در غیر این صورت شکایت از فرایند رسیدگی خارج می‌شود. همه مراحل در بخش «گردش کار» سامانه ۱۳6 قابل مشاهده است و پیامک‌های هشدار از شماره bazresi.ir ارسال می‌شود.
4- ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻠﻰ ﮔﺰارﺷﺎت ﻣﺮدﻣﻰ ﺷﻮراى ﻋﺎﻟﻰ اﺳﺘﺎن ﻫﺎى ﻛﺸﻮر
به منظور ارتقاء کیفیت خدمات شوراهای اسلامی سامانه ملی گزارشات مردمی شورای عالی استان‌های کشور به نشانی https://nezarat.shoraha.org.ir/ ایجاد شده و موارد ذیل درآن قابل ثبت و پیگیری است:
1- هرگونه طرح، ایده، انتقاد، پیشنهاد، تقدیر و یا گزارشی از عملکرد شوراهای اسلامی، شهرداری‌ها، دهیاری ها و سازمان های وابسته به آنها
2- کم کاری، عدم پاسخ گویی، اطاله رسیدگی به درخواست های مراجعان و مواردی از این قبیل توسط شوراها، شهرداری ها و دهیاری ها
3- مشاهده هرگونه قانون شکنی، و یا عملکرد خلاف مقررات توسط شوراها، شهرداری ها ودهیاریها
4-مشاهده تخلفات مردمی مرتبط با مدیریت محلی از قبیل: آسیب رساندن به اموال عمومی، تخریب فضای سبز و
ضمنا در صورتی که از نحوه رسیدگی و رفتار بازرسان اعزامی شورای عالی استان های کشور و یا از عملکرد شوراهای اسلامی استان، شهرستان، شهر، بخش و روستا گزارشی دارید، میتوانید از طریق همین سامانه گزارش خود را برای مسئولین ذیربط به اداره کل بازرسی و نظارت شورای عالی استان های کشور ارسال نمایید.
اداره کل نظارت و بازرسی شورای عالی استان های کشور مسئولیت نظارت بر اجرای صحیح قوانین و مقررات و حسن اجرای امور در شوراها، شهرداری ها، دهیاری ها و موسسات وابسته را عهده دار می باشد. بنابراین رسیدگی به گزارشات خارج از حوزه‌های مذکور بویژه موضوعات زیر در صلاحیت شورای عالی استان های کشور نمی باشد.
الف: رسیدگی به دعاوی بین اشخاص حقیقی و حقوقی که برای احقاق حقوق آنان مرجع دادگستری تعیین شده است مگر موضوعاتی که بیانگر نقض قانون یا سوء جریان اداری باشد.
ب: بررسی و تجدید نظر نسبت به آراء مراجع قضایی
ج: شکایت از قضات دادسرا و دادگاه های دادگستری
5- ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻴﺰ ﺧﺪﻣﺖ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﻌﺰﻳﺮات ﺣﻜﻮﻣﺘﻰ (ﺣﻜﻢ اﻳﺮان)
به منظور تسريع در رسيدگي به شکايات مردمي از تخلفات صنفي و با هدف کاهش مراجعات مردمي و پاسخگويي به تقاضاهاي مطروحه در اين زمينه، سامانه ميز خدمت الکترونيک سازمان تعزيرات حکومتي (حکم ایران) به نشانی https://tazirat135.ir و با شماره تماس 135 در دسترس قرار دارد.
يکي از قابليت هاي اين سامانه دريافت شکايات با موضوع : گرانفروشي، کم فروشي، تقلب،عدم درج قيمت، اخفاء و امتناع از عرضه کالا، احتکار، عرضه خارج از شبکه، فروش اجباري، عدم رعايت ضوابط و مقررات بهداشتي مي باشد که بصورت برخط ثبت و تمامي مراحل رسيدگي تا صدور حکم از طريق ارسال پيامک به اطلاع شاکي خواهد رسيد
6- ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻓﻮرﻳﺖ ﻫﺎى ادارى (ﻓﻮاد) ﺑﺎ ﺳﺮﺷﻤﺎره128
سامانه «فؤاد» (فوریت‌های اداری) با شماره تماس ۱۲۸، یک کانال مستقیم برای ثبت فوری گزارش‌ها و شکایات مردمی است تا مشکلات مربوط به تأخیرها، ناهماهنگی‌ها و رفتار نامناسب در ارائه خدمات دستگاه‌های اجرایی به سرعت پیگیری شود.
هدف اصلی فؤاد، تسریع فرایند پاسخ‌دهی، افزایش شفافیت و فراهم کردن کانال مستقیم ارتباطی بین شهروند و ساختارهای اجرایی است. هر گزارش پس از ثبت، کد رهگیری دریافت می‌کند و تا حصول نتیجه پیگیری می‌شود.
شاخص‌های کلیدی قابل پیگیری در فواد:
۱-عدم حضور کارمند یا مدیر و عدم پیش‌بینی نیروی جایگزین
۲-عدم اطلاع‌رسانی قوانین، مقررات و فرآیندهای ارائه خدمت.
۳-عدم رعایت زمان قانونی شروع و پایان ارائه خدمت
۴-موکول کردن ارائه خدمت به زمان‌های آتی بدون توجیه قانونی
۵-عدم اطلاع‌رسانی شفاف و به‌موقع تصمیمات مرتبط با خدمت
۶-ایراد در سامانه‌ها، تجهیزات اداری و ارتباطی مرتبط با ارائه خدمت
۷-عدم رعایت احترام، عدالت و کرامت انسانی در ارائه خدمت
۸-اجتناب از هدررفتن انرژی و اسراف و تبذیر منابع در ادارات دولتی
7- ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﻠﻰ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﮔﺰارﺷﮕﺮان ﻓﺴﺎد
سامانه ملی حمایت از گزارشگران فساد به نشانی sihaf.ir با هدف بهره گيری از ظرفيت مردمی در پيشگيری و مقابله با فساد راه اندازی شده است. اين سامانه به عنوان يکی از اقدامات مهم سند تحول قضايی، توسط سازمان بازرسی کل کشور توسعه يافته و بستری مطمئن برای گزارش دهی فراهم کرده است. افراد می توانند موارد فساد را از طريق اين سامانه به صورت محرمانه گزارش دهند. اين اقدام گامی موثر در راستای ارتقای شفافيت و عدالت است.
در سامانه ملی حمایت از گزارشگران فساد فرآيندی مشخص و منطقی برای ثبت گزارش ها در نظر گرفته شده است. گزارش ها ابتدا بررسی صحت و اعتبار می شوند و سپس در صورت تاييد، مراحل رسيدگی قانونی آغاز می گردد. اطمينان از محرمانگی اطلاعات گزارش دهندگان از اصول اساسی اين سامانه محسوب می شود. اين موضوع باعث افزايش اعتماد عمومی به فرآيند مبارزه با فساد خواهد شد.
اين سامانه با مشارکت فعال قوه قضاییه، سازمان بازرسی و معاونت های مربوطه راه اندازی شده و يکی از ابزارهای مهم در تحقق عدالت به شمار می رود. فراهم شدن امکان گزارش دهی مردمی، به معنای نقش دادن به آحاد جامعه در فرآيند نظارت بر عملکرد مسئولان است. افراد علاقه مند می توانند با مراجعه و ورود به سامانه، در راه صيانت از حقوق عمومی سهيم شوند. ارتقای سلامت نظام اداری از اهداف اصلی اين طرح می باشد.
در مرحله اول ورود به سامانه ملی حمایت از گزارشگران فساد، متقاضيان بايد اطلاعات هويتی و ارتباطی خود را در سامانه وارد کنند. اين اطلاعات شامل شماره تلفن، کد ملی و نشانی ايميل بوده و برای احراز هويت و ارتباط با گزارش دهنده مورد استفاده قرار می گيرد. پس از تاييد اطلاعات، امکان ثبت گزارش فراهم می شود. تمامی مراحل به صورت محرمانه انجام می گيرد.
8- ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ دﻳﻮان ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻛﺸﻮر
بر اساس اصل پنجاه و پنج قانون اساسی: دیوان محاسبات به کلیه حسابهای وزارتخانهها، مؤسسات، شرکتهای دولتی و سایر دستگاههایی که به نحوی از انحاء از بودجه کل کشور استفاده می‌کنند به ترتیبی که قانون مقرر می‌دارد رسیدگی یا حسابرسی می‌نماید که هیچ هزینه‌ای از اعتبارات مصوب تجاوز نکرده و هر وجهی در محل خود به مصرف رسیده باشد. دیوان محاسبات، حسابها و اسناد و مدارک مربوطه را برابر قانون جمع‌آوری و گزارش تفریغ بودجه هر سال را به انضمام نظرات خود به مجلس شورای اسلامی تسلیم می‌نماید. این گزارش باید در دسترس عموم گذاشته شود.
شهروندان می توانند گزارش های خود را در حوزه تخلفات مالی و ترک فعل های کلیه وزارتخانه ها، سازمان ها، موسسات، شرکت های دولتی و شبه دولتی و سایر واحدهایی که به نحوی از انحاء از بودجه کل کشور استفاده می نمایند و به طور کلی هر واحد اجرایی که مالکیت عمومی بر آنها مترتب بشود، در این سامانه ثبت نمایید.این گزارش ها در چارچوب قانون و با رعایت محرمانگی کامل اطلاعات شخصی ثبت و پیگیری خواهد شد.
سامانه ارتباطات مردمی دیوان محاسبات کشور www.dmk.ir ، عنوان سامانه ای است که کلیه افراد جامعه می توانند با ورود به آن، گزارش های خود را در مورد تخلفات مالی دستگاه های دولتی ثبت کرده و به اطلاع دیوان محاسبات کشور برسانند. علاوه بر سایت ارتباطات مردمی دیوان محاسبات، ثبت گزارش در سامانه ارتباطات مردمی دیوان از طریق شماره 198 نیز امکان پذیر می باشد.
دیوان محاسبات کشور، نهاد دولتی بوده که زیر نظر مجلس شورای اسلامی نسبت به حساب های مالی وزارتخانه ها، موسسه ها و شرکت های دولتی و به طور کلی دستگاه های دولتی که از بودجه کل کشور استفاده می کنند، نظارت نموده تا هزینه ای خارج از اعتبارات تعیین شده در قانون بودجه ایجاد نشده و وجوه دریافتی از بودجه کشور نیز در موارد تعیین شده به مصرف برسد. هدف سامانه ۱۹۸ افزایش نظارت مردمی و جلوگیری از تضییع بیت المال است
9- ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻰ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻ و ﺧﺪﻣﺎت 124
این سامانه مرجع رسمی اعلام نرخ های مصوب برای اقلام پرمصرف و خدمات عمومی است. افراد با مراجعه به 124.ir می توانند قیمت های به روز را مشاهده و در صورت تخلف، اقدام به ثبت شکایت ۱۲۴ نمایند. این سامانه از طریق شماره 124 و نسخه اینترنتی در دسترس بوده و نقش مهمی در نظارت بازار دارد. سامانه اطلاع رسانی قیمت کالا و خدمات 124 به عنوان یکی از ابزارهای رسمی نظارت بر بازار توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت طراحی شده است. این سامانه با هدف شفاف سازی قیمت ها، اطلاع رسانی صحیح به مصرف کنندگان و پیشگیری از گران فروشی فعالیت می کند. افراد و متقاضیان می توانند با مراجعه به این سامانه، قیمت مصوب انواع کالاها و خدمات را مشاهده کرده و در صورت وجود تخلف، گزارش ثبت نمایند. این بستر امکان مقایسه قیمت ها و آگاهی از نرخ های رسمی را فراهم می سازد.افراد با استفاده از این سامانه می توانند در برابر افزایش های غیرقانونی قیمت واکنش آگاهانه نشان دهند و حقوق مصرف کنندگان را پیگیری کنند. کاربران می توانند بدون نیاز به ثبت نام، به اطلاعات مورد نظر خود درباره نرخ های مصوب دسترسی پیدا کنند. همچنین امکان ثبت گزارش تخلفات صنفی نیز به صورت مستقیم در این سامانه فراهم است. سامانه 124 یکی از بسترهای اصلی نظارت بر عملکرد بازار و حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان است. این سامانه تحت نظارت سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان فعالیت می‌کند و به عنوان یک راهکار مؤثر برای رسیدگی به شکایات و تخلفات اقتصادی شناخته می‌شود. یکی از چالش‌های اساسی مصرف‌کنندگان، مواجهه با تخلفات اقتصادی، گران‌فروشی، کم‌فروشی، تقلب در ارائه خدمات و کیفیت نامناسب کالاها است. در چنین شرایطی، ضروری است که افراد بتوانند بدون واسطه و به‌صورت مستقیم شکایات خود را ثبت کنند و در سریع‌ترین زمان ممکن به نتیجه برسند. سامانه 124 سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان به همین منظور راه‌اندازی شده است تا امکان رسیدگی به این تخلفات را تسهیل کند و حقوق مصرف‌کنندگان را حفظ نماید. این سامانه علاوه بر نظارت بر تخلفات، به عنوان یک درگاه ارتباطی بین مردم و نهادهای نظارتی نیز عمل کرده و به بهبود وضعیت بازار و رقابت سالم کمک می‌کند.
